زمان شروع گفتاردرمانی
بلافاصله بعد از اینکه مادر ها و پدر ها حس کردن بین صحبت کردن یا علامتهای رشد کلامی کودکشون با بچه های هم سن و سال تفاوت هست، باید برای معاینه اولیه به گفتار درمانی مراجعه کنن.
اینکه بخوایم به توصیه غیر علمی و غیر کارشناسی دوستان و اقوام گوش بدیم ممکنه به از دست دادن زمان طلایی پرورش مهارتهای کلامی منجر بشه. اینکه معمولا اطرافیان میگن مثلا دختر یا پسر من هم تا دو سالگی حرف نمیزد یهو شروع کرد به جمله گفتن، یا اینکه میگن بزرگ میشن کم کم درست میشه، یا اینکه میگن بره مهد کودک بعدش اصلاح میشه، اینا همش از اون دست راهنمایی هایی هست که چاه رو راه نشون میده و در نهایت این فرزند ماست که ضرر میکنه.
تشخیص سن مناسب
برای اینکه بدونیم چه سنی برای شروع گفتار درمانی مناسبه، باید به این نکته توجه کنیم که حتی بچه های زیر یک سال هم میتونن با انتخاب برنامه درمانی مناسب، تاخیر صداسازی و رفتار های ارتباطی رو جبران کنن و مابقی روند رشد کلامی رو طبق مسیر طبیعی و مشابه هم سن و سال ها طی سپری کنن.
تمامی مطالبی که گفته شد به این معناست که بسته به نوع شکایت و نوع اختلال، گفتار درمانی میتونه توی سنین مختلفی شروع بشه و برخلاف تصور عموم، سن کودک محدودیتی در روند پیشرفت اهداف گفتار درمانی ایجاد نمیکنه.
برای خیلی از مشکلات گفتار و زبان کودکان، سن مراجعه هر چقدر پایین تر باشه، درمان پیش آگهی بهتر یعنی ثمره ی طبیعی تری داره. خیلی از مشکلات گفتار و زبان مثل اختلالات تلفظی و لکنت و تاخیر کلامی، با مرور زمان وخیم تر میشن ولی توی مراحل اول با درمان مناسب میشه کاملا اونا رو از بین برد.
به طور کلی و بدون در نظر گرفتن نوع اختلال، بازه سنی ای که یک گفتاردرمانگر میتونه روی مراجعینش درمان موثر انجام بده، از بدو تولد تا کهن سالی رو شامل میشه.
منتهی همونطور که پیداست، سن درمان برای اختلالات مختلف، متفاوته.
مثلا لکنت قبل از سنین مدرسه درمان راحتتری داره و بعد از اون چالش های مسیر درمان به شدت زیاد میشن. هرچند که در صورت همکاری مراجعه کننده در سنین بالاتر هم میشه درمان با نتیجه خوبی داشت ولو با روند سخت.
در اختلالات تلفظی به محض پدیدار شدن خطاهای گفتاری، درمان آغاز میشه و در صورت مهیا بودن شرایط، درمان به سرعت تکمیل میشه.
در اختلالات تاخیر کلامی، درمان در سنین پایین آغاز و تا زمان هماهنگی سن زبانی با سن تقویمی کودک، ادامه پیدا میکنه
در اختلالات کلامی بزرگسالان بعد از سکته های مغزی و یا سایر آسیب های مغزی، ۶ ماه اول بعد از ضایعه مهمترین زمان درمان هست و بیشترین امکان بهبودی رو میبینیم
در اختلالات صدا از بروز علائم صوتی تا شروع درمان نباید روزهای زیادی بگذره تا مبادا در اثر استفاده نادرست از صدا، تارهای صوتی آسیب بیشتری ببینند
همونطور که ملاحظه کردید، در مورد هر اختلال، سن مراجعه یا زمان مراجعه متفاوته ولی تنها عنصر ثابت، اثر بخشی بیشتر موقع زودهنگام بودن مداخلات درمانی هست.
همینطور عامل موثر دیگه، مهارت درمانگر در درمان هر نوع اختلال در سنین متفاوت با علت شناسی های متفاوته.
اینکه درمانگر در زمینه اختلال مورد نظر با تجربه باشه و دغدغه هر طیف مراجعه کننده با مشکلات خاص خودش رو بدونه که مطابق اون برنامه درمان رو طرح ریزی کنه.
سوالات متداول
- چه زمانی باید برای گفتار درمانی مراجعه کرد؟ زمانی که والدین متوجه تفاوت بین رشد کلامی فرزندشان و بچههای هم سن و سال شوند، باید بلافاصله برای معاینه اولیه به گفتار درمانی مراجعه کنند.
- آیا تأخیر در شروع درمان گفتار میتواند تأثیر منفی داشته باشد؟ بله، اگر والدین به توصیههای غیر علمی اطرافیان گوش دهند، ممکن است زمان طلایی رشد کلامی کودک از دست برود و به مشکلات بیشتری منجر شود.
- چه سنی برای شروع گفتار درمانی مناسب است؟ گفتار درمانی میتواند در سنین مختلف شروع شود و سن کودک محدودیتی در روند درمان ندارد. درمان بهتر است هرچه زودتر شروع شود تا نتایج طبیعیتری داشته باشد.
- چطور درمان در اختلالات مختلف گفتار انجام میشود؟ درمان در اختلالات مختلف گفتار بسته به نوع مشکل متفاوت است. برای اختلالات تلفظی درمان بلافاصله پس از مشاهده خطاهای گفتاری آغاز میشود.
- چه زمانهایی برای درمان اختلالات گفتار بزرگسالان مهم است؟ در اختلالات گفتاری ناشی از آسیبهای مغزی یا سکته، ۶ ماه اول بعد از ضایعه زمان مهمی برای درمان است و بیشترین شانس بهبودی در این دوره وجود دارد.
