اگر بهتازگی برای فرزندتان تشخیص اوتیسم گرفته شده، احتمالاً اسم روش ABA به گوشتان خورده. شاید براتون سوال باشه:
ABA یعنی چی؟ چه فایدهای داره؟ چطور اجرا میشه؟
در این مقاله از طرف کلینیک گفتاردرمانی جاویدان در تهرانپارس، سعی میکنیم خیلی ساده و روشن به این سوالها جواب بدیم.
ABA یعنی چی؟
ABA مخفف جملهی انگلیسی Applied Behavior Analysis به معنی تحلیل رفتار کاربردی هست. یعنی چی؟ یعنی ما رفتارهای کودک رو بررسی میکنیم، رفتارهای خوب رو تقویت میکنیم (مثلاً وقتی کودک بهدرستی چیزی رو میگه، اون رو تشویق میکنیم)، و رفتارهای مشکلدار رو کمکم کاهش میدیم.
هدف ABA اینه که به بچه کمک کنیم:
- مهارتهای لازم برای زندگی روزمره رو یاد بگیره،
- بهتر ارتباط بگیره،
- و رفتارهای سخت یا آسیبزننده رو کم کنه.
ABA چطور اجرا میشه؟
درمان ABA مثل کلاس درس نیست؛ بیشتر شبیه یه بازی هدفدار برای یادگیریه. روندش اینطوریه:
- ارزیابی اولیه: اول از همه، متخصص با کودک کار میکنه و بررسی میکنه که کودک چه تواناییهایی داره و در چه زمینههایی نیاز به کمک داره.
- برنامهریزی: بعد بر اساس نیازهای کودک، یه برنامهی مخصوص برای خودش طراحی میشه. مثلاً: یاد بگیره که اسمش رو بگه، درخواست کنه، صداها رو تقلید کنه یا نوبت گرفتن رو یاد بگیره.
- تمرین و یادگیری: کودک با کمک درمانگر (و گاهی با حضور والدین)، بازیهایی انجام میده که هدفمند هستن. هر بار که کودک کاری رو درست انجام بده، تشویق میشه؛ ممکنه با لبخند، خوراکی، اسباببازی یا حتی بغل!
- اندازهگیری پیشرفت: همهچیز ثبت میشه تا مشخص بشه کودک چقدر پیشرفت کرده، کجاها هنوز نیاز به تمرین داره و آیا برنامه باید تغییر کنه یا نه.
البته اجرای درست و اثربخش بودن این موارد بسیار بسیار وابسته به مهارت درمانگره.
درمان ABA به چه دردی میخوره؟
- درمان ABA مخصوص بچههای دارای اوتیسم طراحی شده و در بیشتر موارد به بچهها کمک میکنه:
- صحبت کردن رو یاد بگیرن یا بهتر صحبت کنن
- با اطرافیان ارتباط برقرار کنن (مثلاً به چشمها نگاه کنن یا بازی کنن)
- رفتارهای خطرناک یا آزاردهنده مثل جیغ کشیدن، ضربه زدن یا خودزنی رو کم کنن
- کارهای روزمره مثل لباس پوشیدن، غذا خوردن و دستشویی رفتن رو یاد بگیرن
ABA چه ارتباطی با گفتاردرمانی داره؟
خیلی از بچههای اوتیسم در کنار ABA، به گفتاردرمانی کودک هم نیاز دارن. در اینجا گفتاردرمانگر به کمک روشهای ABA، به کودک کمک میکنه که صداها و کلمات رو بهتر بفهمه، حرف بزنه و ارتباط برقرار کنه.
نکته مهم برای پدر و مادرها
بعضی والدین فکر میکنن که کودک خودش با گذشت زمان خوب میشه یا حرف زدن رو خودش یاد میگیره. اما واقعیت اینه که هرچه زودتر درمان شروع بشه، شانس پیشرفت کودک خیلی بیشتره.
ABA باید توسط افراد آموزشدیده انجام بشه. مهمه که برنامهها برای هر کودک اختصاصی طراحی بشن و پیشرفت کودک مرتب بررسی بشه. این دقیقاً کاریه که ما توی کلینیک گفتاردرمانی جاویدان در تهرانپارس انجام میدیم.
جمعبندی
اگه بهتازگی متوجه اوتیسم فرزندتون شدید، نگران نباشید. شما تنها نیستید. درمان ABA یکی از بهترین روشها برای کمک به کودکان اوتیسمه. ما در مرکز تخصصی اوتیسم جاویدان کنار شما هستیم تا با برنامهریزی درست، فرزندتون رو قدمبهقدم جلو ببریم.
برای دریافت وقت ارزیابی، مشاوره یا اطلاعات بیشتر، با ما تماس بگیرید.
